Concerto á rebours

Concerto á rebours

Muzyka: Tadeusz Wielecki

concerto-a-rebours-10

Elektrostatyczne cienie i witraże warstwowe: Tadeusz Wierzbicki

Concerto á rebours (1998)17’02 Music: Tadeusz Wielecki Krzysztof Bąkowski violin, Simfonia Varsovia, Jacek Kaspszyk conductor

Tadeusz Wielecki urodził się 1954 w Warszawie. Studiował grę na kontrabasie i kompozycję (u Włodzimierza Kotońskiego) w warszawskiej Akademii Muzycznej. W 1986 otrzymał stypendium Witolda Lutosławskiego; w latach 1986-87 kontynuował studia kompozytorskie u Isanga Yuna w Berlinie Zachodnim i Klausa Hubera we Fryburgu bryzgowijskim. Jako kontrabasista występuje we współczesnym repertuarze solowym. Koncertował w wielu krajach Europy i Stanach Zjednoczonych. Zajmuje się propagowaniem muzyki współczesnej i edukacją artystyczną. Prowadził audycje muzyczne dla dzieci i młodzieży: Przeboje muzyki współczesnej, Coś z niczego i Dźwięków dzięki w programach III i II Polskiego Radia oraz w Radiu Bis. Przewodniczył Komitetowi Artystycznemu Światowych Dni Muzyki, Warszawa ’92. Współpracuje z Centrum Kultury „Okopowa” (Warszawa). Od 1999 roku pełni funkcję dyrektora Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Współczesnej „Warszawska Jesień”. Jego Concerto à rebours na skrzypce i orkiestrę otrzymało rekomendację jury na Międzynarodowej Trybunie Kompozytorów ’99 w Paryżu.

Koncert à rebours na skrzypce i orkiestrę.

concerto-a-rebours-11

  1. Sprawić aby dwa elementy, które w sposób nieunikniony – już choćby przez sam fakt umieszczenia ich wobec siebie – wejść muszą we wzajemne relacje (skrzypce i orkiestra), powodowały jednak wrażenie, że są niezależne, bez związku.

2. W ten sposób uzyskać sytuację dramatyczności.

concerto-a-rebours-16
Wytwarza się sytuacja dramatyczna.

 

Odrzucam rozwiązanie w duchu Cage’a, ponieważ jest niedramatyczne (zastosowanie przypadku, nałożenie na siebie dwóch osobno, niezależnie skomponowanych partii, etc.). Chodziłoby raczej o to, aby elementy owe pozostawały ze sobą w związku, ale à rebours – jako wyabstrahowane z wzajemności.

concerto-a-rebours-15

3. Idea bardziej ogólna – nie skrzypce lecz człowiek, nie orkiestra lecz społeczność. Metafora.

Co do partii solowej.

Rozwijam tu specyficzną technikę, stosuję środki techniczne gry wynikłe z moich poszukiwań i doświadczeń instrumentalisty, jakie zapoczątkowałem już w cyklu Przędzie się nić… To ma swoje konsekwencje – wpływa na brzmienie muzyki.

W klasycznej grze niesłyszalna być musi zmiana pozycji ręki na chwytni. Tu – słyszalna, i więcej – stwarzająca specyficzny efekt dźwiękowy.

concerto-a-rebours-14

Stawianie palców na chwytni (kanon właściwego mechanizmu gry w klasycznym podejściu) jest z natury swojej czymś statycznym. To jest właśnie STAWIANIE palców (aby stały, szereg spoczynków palca) na CHWYTNI (a wiec chwytanie, przytrzymywanie).

Tu cały układ – ramię, dłoń, palce – jest w ruchu, w ślizgu: palce bez pełnego oparcia odpychają się niejako od miejsc określonych wysokości na strunach. Można to przyrównać do dynamicznej jazdy na nartach (narciarz odrywa się od podłoża, leci).

concerto-a-rebours-13

Z tego podejścia wynikają konkretne efekty instrumentalne: efekt „kaczki” (płaskiego kamienia odbijającego się od powierzchni wody), figura melodyczna w ruchu glissandowym, glissando flażoletu sztucznego ze zmianą rozstawu palców w trakcie ruchu, imitacje kroków i figur melodycznych i inne.

concerto-a-rebours-12 concerto-a-rebours-1 concerto-a-rebours-2 concerto-a-rebours-3 concerto-a-rebours-4 concerto-a-rebours-5 concerto-a-rebours-6 concerto-a-rebours-7 concerto-a-rebours-8 concerto-a-rebours-9

W 1999 roku kompozycja uzyskała rekomendację Paryskiej Trybuny Kompozytorów UNESCO.

Koncert dedykowałem Krzysztofowi Bąkowskiemu

Tadeusz Wielecki

Prezentacje

2005

  • Internationaal Poppentheater Festival Dordrecht (Concerto a rebours)
  • INCANTI Rassegna Internazionale di Teatro di Figura – Torino

2004

  • XXI Międzynarodowy Festiwal Sztuki Lalkarskiej Bielsko-Białała

2003

  • 6. Internationales Schattentheater Festival Schwabisch Gmund
  • XI Festiwal Audio Art – Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski – Warszawa

2002

  • XXIII „Musica Polonica Nova” Wrocław,
  • Luce in cerca di forma – Roma

2001

  • El teatro Espanol ante el Siglo XXI – Valladoid,
  • Cuarto Festival Iternational Musica y Escena Mexico
  • Portrety kompozytorow – Warszawa

2000

  • XIV festival international de teatre vizual i de titelles de Barcelona

Tadeusz Wierzbicki